Zaćma

DEFINICJA

Zaćma (po łacinie cataracta) jest jedną z najczęstszych chorób oczu, na którą cierpi około 27 milionów ludzi w różnym wieku na całym świecie. W Polsce liczbę tę szacuje się na ok. 800 tys. Zaćma polega na zmętnieniu części lub całości soczewki oka. Soczewka to dyskowaty twór znajdujący się w środku oka. Jej zmętnienie prowadzi do utraty przejrzystości, skutkiem, czego może być ograniczenie widzenia lub całkowita utrata wzroku! Według statystyk Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zaćma zajmuje pierwsze miejsce w rankingu przyczyn ślepoty we współczesnym świecie.

Rozróżnia się różne typy zaćmy: zaćmę wrodzoną, zaćmę wikłającą (towarzyszącą innym chorobom oka, polekową, pourazową) oraz najczęstszą postać- zaćmę starczą, związaną z wiekiem. Może ona być zlokalizowana w różnych częściach soczewki, przez co przybiera różne formy (podtorebkowa tylna, korowa, jądrowa). Może także mieć różne stopnie zaawansowania, co powoduje różne objawy u pacjentów. Również szybkość postępu choroby i związana z nim utrata ostrości może się różnić.

PRZYCZYNY

Zaćma związana z wiekiem jest konsekwencją zamian zachodzących w organizmie. Wraz z upływem lat zmianie ulega równowaga biochemiczna i osmotyczna konieczna do zachowania przejrzystości soczewki. Ponieważ w zewnętrznych warstwach soczewki zwiększa się nawodnienie tracą one przejrzystość, co niekorzystnie wpływa na ostrość widzenia. Szacuje się, ze ok. 10 proc. zachorowań na zaćmę ma podłoże metaboliczne, genetyczne lub rozwija się na bazie innych chorób.

Zaćma towarzysząca innym schorzeniom oka występuje często, jako powikłanie po zapaleniu błony naczyniowej, po stosowaniu niektórych leków (zaćma posterydowa). Znane są też przypadki zaćmy pourazowej powstałej w wyniku uszkodzenia oka ciałami obcymi, substancjami chemicznymi, silnego promieniowania, uderzenia, porażenia prądem, skaleczenia.

CZYNNIKI RYZYKA

Większość zachorowań za zaćmę wiąże się z wiekiem. Podaje się, że u 90 % osób po 75 roku życia można zaobserwować zmętnienie soczewki, a u ponad 40 % występuje poważne pogorszenie widzenia,. W przypadku zaćmy starczej pojawieniu się choroby sprzyja wiek. Choroba ta dotyka zazwyczaj osób po 50- tym roku życia, chociaż ostatnio obserwuje się tendencję do występowania choroby także u osób młodszych.

Wystąpienie zaćmy wrodzonej spowodowane jest najczęściej przebytymi przez matkę chorobami podczas ciąży.

Czynnikami sprzyjającemu wystąpieniu zaćmy wikłającej mogą być choroby takie jak: cukrzyca, tężyczka. Pojawienie się zaćmy może być tez związane z przyjmowanymi lekami, np. sterydami.

OBJAWY

Schorzenie jest bezbolesne i manifestuje się stopniowymi zaburzeniami widzenia.

W przypadku zaćmy związanej z wiekiem najczęstszymi zwiastunami choroby są:

DIAGNOZA

Osoba obserwująca u siebie wyżej wymienione objawy powinna udać się do okulisty, który za pomocą specjalistycznych badań dokona diagnozy choroby.

Ważna jest tez kontrola poziomu cukru we krwi, gdyż jego zbyt wysoka wartość sprzyja występowaniu chorób oczu.

LECZENIE

Wprawdzie na rynku dostępne są krople mające spowolnić postęp zaćmy, jednak nie przynoszą one zbyt dobrego efektu. Nie ma także skutecznych tabletek i zastrzyków. Jedyną skuteczną metoda leczenia jest leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztucznym implantem. Najbezpieczniejszą i bezbolesną metodą leczenia zaćmy jest fakoemulsyfikacja. Nieleczona zaćma może doprowadzić do całkowitej utraty wzroku. Jeśli pacjent nie cierpi na inne choroby oka usunięcie zmętniałej soczewki daje bardzo dobre rezultaty.

Jedyną, skuteczną metodą leczenia jest operacja i zastąpienie zmętniałej soczewki soczewką sztuczną.

PROFILAKTYKA

W przypadku zaćmy związanej z wiekiem trudno wskazać metody zapobiegania chorobie. Jednak zawsze warto dbać o wzrok, chronić oczy przed urazami czy promieniowaniem słonecznym. Jako pomocne w zapobieganiu chorobie wskazuje się witaminy C i E, jednak nie zostało to do końca udowodnione.

TECHNIKI OPERACYJNE

Początkowo usuwano zmętniałą soczewkę w całości i korygowano wzrok szkłami o sile plus 10 dioptrii, a czasem i więcej. To wtedy noszono okulary wyglądające jak „denka od butelek.”

Rewolucja w leczeniu zaćmy nastąpiła z chwilą, kiedy zaczęto wszczepiać w miejsce zmętniałych naturalnych soczewek soczewki sztuczne. Pierwsze sztuczne soczewki wewnątrzgałkowe zaczęto produkować w Stanach Zjednoczonych. Początkowo były one tak drogie, że tylko nielicznych pacjentów było na nie stać. Z czasem stawały się coraz dostępniejsze. W Głogowie dokonuje się wszczepiania soczewek od 1994r.

Początkowo podczas operacji wykonywano długie dziesięciomilimetrowe nacięcie oka i pod koniec zabiegu ranę trzeba było zszyć szwem cieńszym od włosa. Powodowało to długie gojenie i często astygmatyzm. Obecnie tę technikę wykorzystuje się tylko w nielicznych przypadkach.

Kolejna rewolucja miała miejsce po wprowadzeniu kilkanaście lat temu nowej metody operacyjnej tzw. fakoemulsyfikacji. (Phaco- po grecku soczewka). Polega na wykonaniu trzech minimalnych nacięć w rogówce i wprowadzeniu do oka specjalnego narzędzia- fakoemulsyfikatora. Za jego pomocą rozbija się starą, zmętniałą soczewkę ultradźwiękami lub strumieniem płynu, a następnie wysysa rozkawałkowane masy. Dzięki temu, soczewkę mającą 12 mm średnicy udaje się usunąć przez tunelik w rogówce, mający zaledwie ok. 2-3 mm średnicy i w to miejsce wsunąć sztuczną soczewkę zwiniętą w rulonik. Implant rozwija się i przyjmuje właściwy kształt już w oku. Specjalnie skonstruowana rana oraz jej uszczelnienie pod koniec zabiegu specjalnym płynem, pozwala nie zakładać żadnych szwów. Małe nacięcie pozwala także na szybkie gojenie i rehabilitację. Po tego typu zabiegu unika się powstałego astygmatyzmu. Cały zabieg przeprowadza się w mikroskopie operacyjnym. Operacja trwa do 15- 20 minut i pacjent tego samego dnia wraca do domu. Po miesiącu uważa się, że oko jest na tyle podleczone, że można dobrać potrzebne okulary.

Co roku w naszym ośrodku przeprowadza się około pięćset operacji zaćmy, natomiast w całym kraju każdego roku operuje się zaćmę u 150 tysięcy pacjentów. Jest to najczęstszy zabieg operacyjny na świecie. W naszej klinice wysokiej klasy doświadczeni lekarze, specjalizujący się w operacjach zaćmy wykonują zabiegi na bardzo wysokiej klasy, najnowocześniejszym sprzęcie. W ciągu ostatnich lat technika operowania zaćmy bardzo się unowocześniła. Dzięki temu czas operacji, bezpieczeństwo i komfort życia pacjenta również się poprawiły. Jako jedni z pierwszych w Polsce zaczęliśmy operować soczewkę przy użyciu fakoemulsyfikatora Constellation amerykańskiej firmy Alcon, a większość zabiegów zaćmy jest wykonywana przy użyciu głowicy OZIL. Dzięki temu prawie wszystkie operacje wykonywane są przez mikro-nacięcie i nie ma konieczności zakładania na ranę szwów pooperacyjnych, co przyspiesza i powoduje lepsze gojenie oka oraz minimalizuje ryzyko powstania astygmatyzmu pooperacyjnego związanego z szyciem rany. Czas rehabilitacji jest znacznie krótszy niż w przypadku innych metod. Standartowo – od kilku lat stosujemy również Custom Pack firmy Alcon – zestaw jednorazowych narzędzi i materiałów, który zapewnia wysokie bezpieczeństwo operacji.

Zabieg może być przeprowadzony w znieczuleniu kroplowym, miejscowym lub ogólnym. Preferowane jest znieczulenie kroplowe, dzięki któremu zabieg jest bezbolesny i komfortowy, a nie naraża pacjenta na dodatkowe ryzyko związane z podawaniem leków.

SOCZEWKI PREMIUM

Podczas operacji zaćmy do oka implantowana jest sztuczna soczewka. To, jaki uzyska się wynik operacji jest w dużej mierze związane nie tylko z przebiegiem samej operacji, lecz uzależnione jest od typu zaimplantowanej soczewki. Obecnie na świecie dobiera się indywidualnie dopasowane dla pacjenta implanty: zależnie od jego trybu życia, budowy oka, współistniejącej przed operacja wady wzroku i zależnie od jego potrzeb wzrokowych. W naszej klinice dysponujemy ponadstandardowymi soczewkami PREMIUM. Soczewki te noszą wspólną nazwę AcrySof®.

Asferyczne soczewki AcrySof®

AcrySof® to jednoczęściowe, akrylowe, zwijalne soczewki wszczepiane podczas zabiegu usunięcia zaćmy. Zastępują one naturalną zmętniałą soczewkę oka. Są elastyczne, a dzięki specjalnej konstrukcji części haptycznych adaptują się i dostosowują do torebek soczewki o różnych wielkościach i kształtach, w wyniku, czego soczewki AcrySof® pozostaną prawidłowo wyśrodkowane w torebce soczewki ( nie ulegają decentracji).

Materiał, z którego stworzone są te soczewki jest biokompatybilny z naturalnymi tkankami oka. To zapewnia przyleganie do przedniej i tylnej torebki soczewki, a tym samym zapobiega możliwości rotacji soczewki po jej wszczepieniu. Soczewki te zapewniają wg badań klinicznych długoterminową centrację i stabilność, świetne wyniki refrakcyjne oraz redukcję zmętnień tylnej torebki soczewki. Soczewki AcrySof® w dalszym ciągu mają jedną z najniższych częstości wykonywania zabiegów laserowej kapsulotomia Nd:YAG ze wszystkich materiałów soczewek dostępnych dziś na rynku oraz mniejsze nasilenie proliferacji komórek nabłonkowych soczewki, które jest zaletą dla każdej soczewki zaprojektowanej w celu zapewnienia pełnego zakresu widzenia.

Soczewka AcrySof® zatrzymuje również szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe. Poza tym z materiałem soczewki AcrySof® jest zintegrowany chromofor- żółty barwnik, który zapewnia właściwości filtrujące światło niebieskie w zakresie długości fali 400-475 nm. Światło niebieskie uznane jest za jeden z czynników powodujących choroby siatkówki. Żółty chromofor imituje kolor i właściwości filtrujące naturalnej soczewki ludzkiej. W przeprowadzonych badaniach in vitro soczewki z żółtym barwnikiem AcrySof® kilkakrotnie zwiększają przeżywalność komórek nabłonka barwnikowego siatkówki ludzkiej poddanych działaniu światła niebieskiego w porównaniu z soczewkami z samym tylko filtrem UV lub z brakiem soczewki. Chromofor filtrujący światło niebieskie czyni to nie wpływając na percepcję kolorów lub jakość widzenia.

Soczewki wewnątrzgałkowe AcrySof® są najczęściej wszczepianymi soczewkami na całym świecie, wszczepiono ich ponad 35 milionów. Wykonane przez firmę Alcon, światowego lidera w dziedzinie opieki nad narządem wzroku.

AcrySof® IQ®

 AcrySof® IQ® to soczewka wewnątrzgałkowa monofokalna (jednoogniskowa). Została stworzona, aby korygować wzrok w przypadku zaćmy, a równocześnie, aby poprawiać jakość widzianego obrazu. Jednoogniskowa soczewka AcrySof® IQ® jest zalecana do wyraźnego widzenia na dal. Do pewnych czynności z bliskiej odległości, takich, jak np. czytanie, szycie lub praca przy komputerze, potrzebne będą okulary korekcyjne do bliży.

Wraz z wiekiem soczewka ludzka zmienia swoją strukturę, co powoduje różne załamywanie światła w jej części centralnej i peryferyjnej. Zjawisko to nazywane jest aberracją sferyczną. Dla pacjenta oznacza to słabszy kontrast widzenia. Soczewka AcrySof® IQ® dzięki asferycznej optyce znacznie redukuje aberrację sferyczną. Pozwala to pacjentowi na zwiększanie poczucia kontrastu, a tym samym poprawę jakości funkcji widzenia, czego rezultatem jest poprawa ostrości widzenia i jakości obrazu, szczególnie przy słabym oświetleniu. Soczewka AcrySof® IQ® została również uznana przez organizację Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS), jako soczewka wewnątrzgałkowa nowej technologii.

AcrySof® Toric®IQ

U wielu pacjentów poza występowaniem zaćmy diagnozowany jest astygmatyzm. To właśnie z myślą o tej grupie zostały stworzone soczewki AcrySof® Toric®

Soczewka wewnątrzgałkowa AcrySof® Toric® jest wszczepiana podczas zabiegu usunięcia zaćmy i zastępuje naturalną, zmętniałą soczewkę oka. Posiada ona zdolność zmniejszenia lub eliminowania astygmatyzmu rogówkowego (powodującego zniekształcone widzenie) i jednoczesną korekcję zaćmy (będącą przyczyną zamglonego widzenia). W rezultacie następuje poprawa widzenia dali i ograniczenie do minimum używania okularów lub soczewek kontaktowych do dali.

Czasami powierzchnia rogówki jest zakrzywiona w taki sposób, że widzenie staje się zniekształcone lub niewyraźne. Ta często występująca nieregularność nazywana jest astygmatyzmem rogówkowym. Dotychczas astygmatyzm można było korygować jedynie poprzez nacięcia rogówki (rąbkowe nacięcia relaksacyjne, keratotomia radialna) lub przy użyciu lasera excimerowego (Lasik, Lasek, PRK). Stosowane obecnie implanty soczewek torycznych pozwalają na jednoczesne usunięcie zaćmy i skorygowanie astygmatyzmu, podczas jednoczasowej operacji oka.

Osoba, która ma jednocześnie zaćmę i astygmatyzm rogówkowy, po zabiegu chirurgicznym usunięcia samej tylko zaćmy nie odzyska wysokiej jakości widzenia dali, o ile nie zostanie skorygowany również astygmatyzm. Soczewka AcrySof® Toric® umożliwia jednoczesne korygowanie zaćmy oraz astygmatyzmu- wszystko w tym samym czasie, podczas jednego zabiegu.

 AcrySof® Restor®IQ

Życie bez okularów czyli – Soczewki AcrySof® ReSTOR®

 Do tej pory pacjenci po operacji zaćmy nie mogli się obyć bez okularów do czytania lub okularów dwuogniskowych. Soczewki AcrySof® ReSTOR® stanowią unikatową innowację technologiczną, która może zapewnić doskonały wzrok w całym spektrum widzenia – zarówno na bliską, jak i na daleką odległość – przy większej niezależności od okularów!

Soczewka jest prawdziwą szansą dla osób cierpiących na zaćmę, ale również dla tych, które mają tylko presbyopię (związana z wiekiem utrata zdolności ostrego widzenia przedmiotów położonych blisko).

W badaniach klinicznych stwierdzono poprawę jakości życia u pacjentów z wszczepionymi soczewkami AcrySof® ReSTOR® dzięki polepszeniu wzroku, a także większą niezależność od okularów do czytania i okularów dwuogniskowych. Dowiedziono, że 80% pacjentów z wszczepionymi soczewkami AcrySof® ReSTOR® nigdy nie musiało używać okularów po zabiegu usunięcia zaćmy w obu oczach, podczas gdy sytuacja taka występuje zaledwie u 10% pacjentów z soczewkami jednoogniskowymi. Jest to najwyższy poziom uniezależnienia się od okularów, jaki kiedykolwiek wykazano w badaniu klinicznym soczewek wewnątrzgałkowych. Ponadto badania kliniczne soczewek wykazały, że ponad 93% pacjentów uczestniczących w badaniach było tak zadowolonych z nowej jakości wzroku, że zdecydowaliby się oni na ponowne wszczepienie soczewek AcrySof® ReSTOR®.

Konstrukcja soczewki AcrySof® ReSTOR® jest bardzo skomplikowana. Są to soczewki tworzące obraz dali (powyżej 2 m) oraz bliży (do 40 cm), jak i obrazy na pośrednie odległości (pomiędzy 40 cm, a 2 m), w których wykorzystano zjawisko apodyzacji, dyfrakcji i refrakcji. Soczewki AcrySof® ReSTOR® zapewniają lepszą jakość widzenia w różnych sytuacjach oświetlenia.

Zostały przeprowadzone badania kliniczne, które wykazały, że 80% pacjentów po wszczepieniu soczewki AcrySof® ReSTOR® nie korzystało z okularów podczas wykonywania różnych czynności, takich jak: czytanie, prowadzenie samochodu w dzień i w nocy, praca przy komputerze.

AcrySof® Restor®IQ Toric

Wreszcie najmłodsze dziecko grupy soczewek AcrySof IQ- soczewka ReSTOR Toric, łącząca właściwości soczewki ReSTOR- możliwość ostrego widzenia na dal i do bliży, jak również soczewki Toric, pozwalającej na równoczesne skorygowanie astygmatyzmu podczas operacji zaćmy.

DOPASOWANIE IMPLANTU

Celem indywidualnego, najbardziej precyzyjnego, ”szytego na miarę” dopasowania implantu każdy pacjent musi mieć wykonane badanie biometryczne. Na podstawie badania program komputerowy kalkuluje moc potrzebnego wszczepu. W naszej klinice dokonuje się pomiarów biometrycznych za pomocą dwóch urządzeń:

Pomiarów soczewki należy dokonać wcześniej: zanim rozwinie się zaćma uniemożliwiająca dotarcie promieniom lasera do wnętrza oka oraz dopóki pacjent jest w stanie zobaczyć punkcik światła, na którym trzeba skupić wzrok podczas badania.

Pamiętaj!

Błąd w pomiarze oka tylko 1 mm skutkuje wadą wzroku 3Dioptrie (trzeba, więc będzie po operacji używać okularów na dal o sile 3 dioptrii, a do czytania 6 dioptrii)!

MOŻLIWE POWIKŁANIA:

Jak podczas każdego zabiegu operacyjnego podczas operacji zaćmy opisywane są różnego typu powikłania operacyjne. Na szczęście są one bardzo rzadkie i większość z nich ma charakter przejściowy.

Najniebezpieczniejszym powikłaniem jest zapalenie wnętrza gałki ocznej. Na szczęście zdarza się ta przypadłość bardzo rzadko, średnio raz na tysiąc operacji. Przyczyną są wnikające do wnętrza oka bakterie. Mętnieje ciałko szkliste, pojawia się ropa, co prowadzi do upośledzenia widzenia.

Innym powikłaniem może być źle dobrana soczewka, może pojawić się astygmatyzm pooperacyjny lub wzrosnąć ciśnienie.

U pacjentów, którzy mają niewydolny śródbłonek rogówki, może dojść do uszkodzenia rogówki i wtedy pacjent wymaga kolejnej operacji oka- przeszczepu rogówki.

Dość częstym powikłaniem jest zmętnienie torebki tylnej soczewki. Implant sztucznej soczewki umieszcza się we własnej, zachowanej kapsułce, która też niestety może ulec zmętnieniu. Zdarza się to w ok. 15- 30% przypadków. Pacjent ma wrażenie, jakby mu wracała zaćma. Ta przypadłość tak zwana zaćma wtórna nie wymaga kolejnej operacji. Wystarczy przeciąć zmętniałą torebkę laserem i wzrok powraca natychmiast. Zabieg wykonuje się w ambulatorium jest szybki, bezbolesny i skuteczny.

 


Rejestracja - codziennie od poniedziałku do piątku od 8.00 do 20.00
tel.: 76 831 37 47, fax. 76 831 37 48
Ekspert ds.ZAĆMY: 570 50 70 50, Ekspert ds.LASIK: 607 588 588
  • Klinika Okulistyczna VITA-MED
  • 67-200 Głogów, ul. Legnicka 5
  • e-mail: klinika@vita-med.glogow.pl